تبلیغات
قاهان - معرفی انواع نمادها ونشانه های عاشورا و بررسی مفاهیم آنها قسمت سوم

معرفی انواع نمادها ونشانه های عاشورا و بررسی مفاهیم آنها قسمت سوم

نویسنده :مبینا
تاریخ:جمعه 21 دی 1386-01:01 ق.ظ

 

معرفی انواع نمادها ونشانه های عاشورا و بررسی مفاهیم آنها   قسمت سوم

حجله

عمارتی مدور, مانند گنبد _ خانه ای آرسته به تخت و جامع و پرده برای عروس را. حجره خاص عروس.(دهار).

بقعه چهار پادشاه درلاهیجان دارای دو حجله است كه در ماه محرم وآنها را آیینه بندی می كنند و با شش گوشه كه یاد آور قبر حسین بن علی (ع) است و آن را تزیین كرده اند به حركت می آورند.

شش­گوشه

چیزی نظیر حجله كه از چوب ساخته شده و شش ضلعی است و نمودار مرقد مطهر حسین بن علی(ع) است. آن را تزیین می كنند و در دسته های عزاداری حرم براه می اندازند بقعه چهار پادشاه در لاهیجان یك شش گوشه و دو حجله دارد شش گوشه یاد آور قبر حسین بن علی (ع) است. آن را تزیین می كنند و چهارتن بر دوش می گیرند.

سنگ­زنی

سنگ­زنی كه آن را در گویش زفره zefae كوهپایه اصفهان (جاق­جاقی) (جق­جقی _ چق­چقی _ چاخ­چاخی) گویند, نوع عزاداری است كه روزهای عاشورا, 28 صفر و 21 رمضان, تا چند سال قبل در آن آبادی انجام می­شد.

بافته­ها و كاربرد آنها در ساخت اشیاء ویژه عزاداری

پارچه به صورت بیرق

سوزندوزی یا نخدوزی یا گلدوزی یكی از روش­های دیرینه آرایش جامه است, ولی به عنوان شیوه­ای در پارچه بافی, استحكامی ندارد. در غرب ایران, قطعاتی از منسوجات سوزندوزی شده با نقشهای پیچیده كه تاریخ ساخت آنها به شش هزار سال پیش از میلاد می رسد پیدا شده است. نقشهای دیواری قبور مصر, سوزندوزیهای را نشان می دهد. جامه های اعیان, به روی نقشهای برجسته تخت جمشید نیز حكایت از رواج گلدوزی در آن زمان می كند. اسكندر چندان از شكوه و زیبایی گلدوزیهای ایرانی به شگفت آمد كه نمونه های از آنها را برای هم میهمانانش فرستاد, خوشبختانه نمونه های عالی گلدوزی این دوره از كشفیات (پازیریك) بدست آمده است به روی یك زین پوش, تصاویر گل و گیاه نقش شده و نمونه های دیگر به تصاویر حیوانات و اشكال هندسی منقش هستند و گاه سبك آنها كاملاً امروزی به نظر می رسد و زربفتهای متعلق به سده سوم پیش از میلاد در حفاریهای جنوب روسیه در نیمه سده نوزدهم كشف شد نخ زرینی كه به ظرافت تابیده و به پارچه پشمی دوخته شده تصویر برگهای مو و پیچك را پدید آورده است.

ابزار كار قلابدوزان, بسیار ساده و كم حجم و ارزان قیمت است ومهمترین آن وسیله ای است فلزی و تاحدودی شبیه به قلابهای معمولی, با این تفاوت كه قسمت نوك آن برخلاف سایر قلابها تیز و فاقد انحنای قلابهای عادی می باشد و در عوض دارای یك بریدگی مورب در فاصله پنج میلیمتری نوك قلاب است. این وسیله كه متشكل از میله ای هفت سانتیمتری است در انتهای به سطحی قاشق مانند با ضخامت تقریبی پنج میلی متر ختم می شود و دارای دسته ای خراطی شده می باشد.

(جریده) یكی از وسایل كار قلابدوزان است كه مشتمل بر دو قطعه چوب به طول صد سانتیمتر و عرض ده سانتیمتر و ضخامت پنج سانتیمتر می باشد كه از یك سو به وسیله میخ به یكدیگر متصل و در سوی دیگر به وسیله مانعی كه در فاصله چهل سانتیمتری از انتهای وسیله گذاشته شده از یكدیگر جدا می شود و حالتی تقریباً گیره مانند دارد و به راحتی می توان آن را به نجار سفارش داد یا با كمك دو قطعه تخته صاف تهیه كرد. پارچه مورد نیاز در قلابدوزی, ماهوت مرغوب به رنگهای تیره مانند سیاه, آبی, سبز, زرشكی, قرمزتند, قهوه ای و نیز نخ ابریشمی طبیعی تابیده(چپ تاب) در رنگهای متنوع و دلخواه است.

طرحی را كه به روی پارچه ماهوتی پیاده كنند قبلاً روی كاغذی كه ابعاد آن كمی بزرگتر از اندازه پارچه ماهوت است ترسیم می كنند و سپس با یك سنجاق, تمامی خطوط طرح را روی كاغذ با فواصل نزدیك به هم سوراخ می كنند, آنگاه مقداری گچ روی كاغذ ریخته, كاملاً آن را روی صفحه كاغذ می گسترانند تا از داخل سوراخهای كاغذ بر روی ماهوت نقش بندد, بعد از برداشتن كاغذ از روی ماهوت,قلم گیری شده, صنعتگر با كمك قلابی كه ساختمان آن تشریح شد, شروع به دوخت می كند.

البته باید متذكر شد كه امروزه برای تسریع در كار از چرخهای مخصوص گلدوزی كه اجرا كننده نوع دوخت قلابدوزی ساده و برجسته دوزی بر روی ماهوت است استفاده می كنند.

این سوزندوزی غنی و زیبای ایرانی سابقه ای بس طولانی دارد وسابقه آن را 330 تا550 سال قبل از میلاد دانسته اند, حفاریهای لولان منتها الیه شرق ایران پرده از ابهامی كه در رواج كامل این هنر در ایران داشته, برمی دارد. این هنرارزنده اكنون در رشت و اصفهان و مشهد پا برجاست و هنرمندان رشتی و اصفهانی بویژه در سده های دهم تا آغاز سده چهارم دهم هجری قمری این هنر را به حد كمال رسانیده و توانسته اند با قطعات ماهوت یا مخمل الوان, عكس اشخاص را با البسه و اسلحه و جواهرات زینتی و نیز مجالس مختلف را بخوبی روی پارچه به نمایش گذارند وبه نظر بیننده چنان می نماید كه نقاش ماهری عكس شخص یا مجلسی را با قلم كشیده است.

البته باید متذكر شد, كه امروزه در مشهد این هنر با چرخ مخصوص قلابدوزی انجام می گیرد كه در شیوه برجسته دوزی یا حوله دوزی آن طرحها را بسیار زیبا و برجسته می دوزند.

در طول تاریخ, شیوه قلابدوزی تغییرات زیادی یافته و در هر برهه از زمان یك نوع قلابدوزی مرسوم شده است.

1_ قلابدوزی روی مخمل یا ماهوت

پس از طراحی و نقش پردازی, فقط به كمك نخهای الوان ابریشمین و بدون كمك قطعات مختلف الوان مخمل یا ماهوت. یعنی قلابدوز پس از نقش پردازی روی مخمل یا ماهوت مانند شیوه فوق به كمك قلاب و فقط نخهای الوان ابریشمی شروع به قلابدوزی می كند و تمام سطح را بدون تكه دوزی, قلابدوزی می كند. این شیوه با توجه به دو شیوه دیگر ساده تر می باشد.

2_ قلابدوزی و تكه دوزی روی مخمل و ماهوت

در این روش پس از طراحی و نقش پردازی, پارچه زمینه را از رنگهای مختلف انتخاب می كنند و با توجه به هماهنگی رنگها, به شكلهای معین از رنگهای مختلف پارچه زمینه بریده و تكه ها را در داخل كادر مورد نظر, روی زمینه قرار داده و دور تكه ها را بخیه دوزی می كنند سپس دور آنها را بانخهای الوان ابریشمین قلابدوزی می كنند. این شیوه قلابدوزی یكی از مشكلترین نوع قلابدوزی می باشد و بیشتر در اصفهان رایج بوده است و گاهی دو جفت پرده, سالیان سال وقت هنرمند را به خود اختصاص می داده است.

قلابدوز نقش را به روی پارچه زمینه منتقل می كند. سپس جاهای مشخص كادر بندی شده زمینه را از زمینه بریده, در می آورد. پس از آن رنگ دیگری از جنس زمینه را با توجه به هماهنگی رنگها, به همان شكل جدا شده از متن بریده و آن را در جای خالی قرار می دهد و بخیه دوزی می كند. سپس با دست و با كمك نخهای الوان ابریشمین وقلاب, قلابدوزی می كنند كه این شیوه نیز یكی از شیوه های مشكل متداول بوده است. تنها استادی كه در این شیوه قلابدوزی توانایی بسیاری داشته, می توان(استاد حسین رشتی) را نام برد كه در حال حاضر آثار جالب مخده ای او زینت بخش قسمت بافت و دوخت شده است.

ادامه دارد



نوع مطلب : عمومی 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
darceykarma.weebly.com
شنبه 14 مرداد 1396 03:17 ب.ظ
Wow, wonderful weblog format! How lengthy have you been running a blog for?
you made blogging glance easy. The full glance of your site is great,
let alone the content material!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر