تبلیغات
قاهان - معرفی انواع نمادها ونشانه های عاشورا و بررسی مفاهیم آنهاقسمت ششم

معرفی انواع نمادها ونشانه های عاشورا و بررسی مفاهیم آنهاقسمت ششم

نویسنده :مبینا
تاریخ:جمعه 21 دی 1386-01:01 ق.ظ

معرفی انواع نمادها ونشانه های عاشورا و بررسی مفاهیم آنهاقسمت ششم 

پارچه­های سوزندوزی به صورت كفن

از موارد مورد استفاده سوزن دوزی در روز عاشورا كفنهای دو طرفه به طول دو متر و به رنگ سفید می‌باشد كه وسطش برای این كه در گردن قرار گیرد، سوراخ است و دو طرف آن گلدوزی می‌شود. این كفنها را در روز عاشورا قمه زنها بر تن می‌كنند..

نقاشی و پیوند آن با مراسم مذهبی

مینیاتور

آغاز عمر نقاشی به عنوان یكی از هنرهای تزیینی با آغاز زندگی بشر همزمان بوده است، ولی آنچه نقاشی ایرانی را از هنر ملتهای دیگر ممتاز می‌كند مینیاتور است. مردم ایران تا آغاز سده بیستم واژه مینیاتور را نمی‌شناختند و تنها از آغاز این سده بود كه اروپاییان آن را در زبان هنری پارسی رواج دادند. كم كم واژه مینیاتور به جای نقاشی ایران مصطلح شد. تابلوهای دیواری و نقاشیهای بزرگ در سراسر تاریخ ایران وجود داشته است و گواه آن، تابلوهای دیواری قاجاری و نقشهای چهل ستون و خانه های جلفا و تابلوهایی است كه از حفاریهای نیشابور متعلق به سده پنجم هجری به دست آمده و نیز بازمانده­های آثار ساسانی و اشكانی.

بی گمان كاشیهای مصورت تخت جمشید باید از جمله آثار نقاشی شمرده شود و خود نشان می‌دهد كه نقاشی در آن زمان تا چه پایه معمول بوده است. نقشهای حاشیه ای ساختمانهای تخت جمشید كه كم و بیش از حیث اندازه با اشیا و اشخاص واقعی برابرند، به لحاظ دقت و وسواسی كه در تصویر جزئیات به آنها به كار رفته، آثار برجسته ای به شمار می‌روند. این خصلت كه وجه مشترك همه دوره های تاریخ نقاشی ایران به شمار می‌آید، در نقاشیهای قرون اخیر تكامل خاصی یافته است.

از نقاشی دوره اولیه اسلام اطلاع زیادی در دست نیست، بجز آثار معدودی كه در سوریه و عراق و ایران كشف شده است، ولی همین آثار كافی است كه رونق و ارزش نقاشی و تزیینات بر دیوار را در دوره بنی امیه و اوایل دوره عباسی آشكار سازد.

هجوم فرهنگ بیگانگان، تاخت و تاز یغماگران، فقر و سوء حكومت و نیز مرگ شاگردان باوفای رضا عباسی از یكسو و از سوی دیگر تشویق و ترویج نقاشی اروپایی به وسیله شاه عباس دوم، موجبات فنا و اضمحلال سبك مینیاتور پرشكوه دوره صفویه را فراهم آورد. مهمترین عامل این سقوط، نفوذ هنر اروپا بود و آن هم در زمانی كه به قول پروفسور پوپ هنرمند اروپا در پست ترین درجه انحطاط خود به سر می‌برد. بیگانگان تنها به این كار بسنده نكردند، آنها همه آثار هنری ایران را از قدیم ترین دوران تا دوران نفوذشان به یغما بردند و در موزه های خود جای دادند.

هنرمندان ایران را از دیدن آثار استادان بزرگ خود محروم كردند و آنان را از نظر روحی و معنوی، با فقدان هنر اصیل ایران روبرو ساختند. بدینسان نقاشی دوران صفوی بعد از یك عمر طولانی (حدود دو قرن) رو به فنا و نابودی گذاشت.

از كتابهایی كه در طول تاریخ اسلام از زندگی پیامبر اسلام (ص) و امامان به صورت مصور تهیه شده است می‌توان از تاریخ جهان (رشیدالدین فضل الله)، خاوران نامه (ابن حسام)، خمسه نظامی‌(نظامی گنجوی) معراج نامه كه توسط مولانا عبدالله، بازنویسی و توسط احمد موسی مصور شده، نام برد. در كتابهای فوق از وقایع عاشورا و حوادث زندگی امام حسین (ع) اثری مشاهده نمی‌شود.

اواخر حكومت قاجاریه كه كتب چاپ سنگی در ایران رواج پیدا كرد، در كتابهایی مانند قمری، طوفان البكاء جوهری و حمله حیدری، نمونه هایی از این باب را می‌توان مشاهده كرد كه به طور مستقل از زندگی حضرت امام حسین (ع) و مخصوصاً از نهضت عاشورا تصاویری به صورت طراحی دیده می‌شود.

در عصر حاضر نیز نمونه هایی از وقایع عاشورا در آثار بعضی از هنرمندان، نظیر استاد محمود فرشچیان، استاد محمدباقر آقامیری و استاد اردشیر مجرد تاكستانی مشاهده می‌شود.

 

پرده­های تعزیه خوانی

حماسه كربلا و شهادت ابا عبدالله الحسین (ع) و یاران وفادارش در محرم سال 61 هجری چنان با عظمت و مقدس بود كه فضای تاریخ تشیع را تسخیر كرد و سرآغازی بود از حماسه ها و فداكاریها و ایثارها و خونها، برای برافراشتن پرچم حق و عدالت و محو باطل و ستم

تجلی حماسه حسینی در میان هر گروه به شكل و صورتی است، چنان كه در روزگار صفویه، تجسم بخشیدن آن واقعه جانگداز، تصویرگری و بر پرده كشیدن صحنه مبارزه حق و باطل متداول شد و آثار هنری ارزنده ای به وجود آمد. این گونه پرده ها در تكایا و مجالس روضه خوانی نصب می‌شد و همراه با ایراد مرائی و نوحه‌خوانی عواطف را تهییج و اشك شوق را روان می‌ساخت و یاد سرور شهیدان و یارانش را در دلهای شیعیان جاویدان می‌گرداند، بدین ترتیب مجالس سوگواری، مدرسه ای سمعی، بصری شد كه آموزگار بزرگ شهادت یعنی امام حسین (ع) درس جانبازی و استقامت و سازش ناپذیری با ستمكاران را همواره تلقین و تكرار می‌كند و شاگردانش را در طول زمان مبارزه و حماسه آخرین زنده می‌دارد و روحیه می‌بخشد و شهادت را بر ایشان شیرین می‌گرداند.

در زمینه شمایل‌نگاری و صورتگری مذهبی، ایران از دیرباز وسوسه پذیر بوده است. نگاهی كوتاه به نقوش سفالهای سیلك و مفرغ های لرستان، حتی پرده های اساطیری مربوط به دلسوختگان بر قتل سیاوش، به وضوح نشان می‌دهد كه چگونه ایرانیان در قالبهای گوناگون قصه های پرمضمون مندرج بر چهره سفالها و سینه پرده ها از فر ایزدی و چالش به نیكی یا بدی سخنها گفته اند.

می‌توان گفت كتاب مصور ارژنگ مانی نیز همواره از دلتنگی آدمهای نخستین حكایات دلنشین دارد و نیز چهره های دلپذیر را به نمایش درآورده است. در ایران اسلامی اگر بگوییم كه بدعت گذاری در چهره پردازی و شمایل نگاری از زمان صفویه رواج یافته است. حتماً دچار اشتباه شده ایم، اما بی تردید می‌توان گفت كه صفویان عنایتی خاص به سوگنامه ها و تراژدیهای پرمایه داشته و به تشویق شمایل نگاران و نقاشان تابلوهای مذهبی پرداخته اند.

شاه اسماعیل صفوی پس از آسودن از عثمانیان، تصمیم گرفت ازبكان را گوشمالی دهد. او شور و شوق عجیبی از میهن پرستی و جنگ در سر مردم انداخت و درحالیكه از تبریز با گروهی از سربازان به راه افتاده بود، چاووشان و سرداران پرهیبت را در طول راه به نمایشی غریب واداشت. این گروهها كه بسیار بودند، با شیپور و طبل و آوازهای سوزناك و خواندن مراثی، بی‌گناهی امام حسین (ع) و سایر قربانیان كربلا را مطرح كردند و مردم را به خود فرا خواندند تا ظالمان ازبك را كه چونان معاویه و یزید و شمر و سنان و بدكردار و شقی می‌پنداشتند، گوشمالی دهند. در این شورآفرینی غریب، پرده های نقاشی و شمایل های مصیبت نیز مورد استفاده قرار گرفت.

پرده خوان ها، پرده های گسترده و بزرگی كه صحنه های فاجعه كربلا را به خونین‌ترین شكلی مجسم می‌كرد، در میدان آبادی ها به نمایش می‌گذاشتند و مرثیه سرایان و چاووشان با سوز و الم به توصیف آن می‌پرداختند و آنگاه از همه مردم می‌خواستند تا با سپاه صوفی بزرگ همراه شوند و هم‌تیپان قاتلان شهدای كربلا را كیفر و قصاص دهند.

پرده خوانی از دیرباز وسیله ای برای بیان سوگ در قالب تصویر بوده كه با انگشتان هنرآفرین و معجزه‌گر شمایل نگاران همراه با هزاران نقش پرجلا با مضامین پر معنی به مردم عرضه می‌شده است.

پرده خوانی هنری است از هنرهای نمایشی ـ نمایش سوگ و الم ـ نمایش شرح حال اهل بزم و رزم. نمایش سیره اولیا و خیره‌سری اشقیا، هنر شكستن سكوت صحنه های خاموش. هنر جان بخشیدن به تصاویر و به جنبش درآوردن انسانهای ساكت منعكس بر پرده های منقوش. پرده خوانی هنر زبان گشودن تصاویر است و نقل و انتقال فكری از صحنه ای به صحنه ای و حركت شتاب آمیز چشم از منظره ای به منظره ای از مناظر مصیبت و صحنه های بزم و رزم.

پرده خوان داستانگوی چرب زبان و گرمچانه، در كوچه‌های غریبه پرده مصیبت و عبرت بر دیواری آویخته است. گام سست می‌كنی و وسوسه توقف در دلت سراغ می‌گیری، می‌ایستی، چشمت به دنبال «مطرق»، پرده‌خوان به سوی چهره های منقش بر پرده می‌دود. پرده خوان را خبره مرد سخن و حركت می‌یابی كه هرچند عامی، اما سخندانی، سخن سنج است و مناسب خوانی موقع شناس. روان شناسی در قلمرو فرهنگ مردم. پرده ها هریك حكایتی دارند، حكایت طرفه و غریبه با صحنه­های پیچ در پیچ.

پرده ها زبان گویائی برای بیان حادثه ها به شمار می‌روند. این پرده ها ضمن اینكه زمینه مناسبی جهت ابراز مهارت فنی هنرمندان فراهم می‌كنند، در عین حال اسباب پرواز تخیل نقاش را مهیا می‌سازند كه در جامه نمایش اشقیاء و اجنه و دوزخیان و موجودات ؟؟؟، تا هركجا كه بخواهد، اوج می‌گیرد. در این پرده ها، نقاش قصه‌گو حوادث را به صورت اپیزودیك در كنار هم می‌نشاند و شخصیت اصلی حادثه را در موقعیتهای مختلف می‌نمایاند.

پرده سهل ترین وسیله برای ابراز سوگ و الم به شمار می‌رود، پرده ها جای زیادی نمی‌گیرند. خدمه حمل و نقل نمی‌خواهند، در بند تلون و تكثیر نور صحنه نیستند، نیازی به نورپردازی ندارند. آفتاب كه در مشرق جای خوش كرد. پرده دار، پرده را می‌گشاید و اگر اقبالی داشته باشد و تماشاگران چشم انتظار و مجذوبی بیابد، می‌تواند تا دم غروب پرچانگی كند. هرچند هرگز تكرارگوئی نمی‌كند، پرده خوانی محتاج سالنهای مجلل و مجهز نیست، پرده خوانی بازیگران پرهیاهوی خام و ناوارد كه هر دم نقششان از یادشان می‌رود و سیاهی لشكریان بی نقش لازم ندارد. هر گوشه ای از پرده ها تجسم حادثه ای و هر نقشی از نقوش، راوی داستانی و عهده دار تكلیفی است.

سینه دیوارهای شكسته، محله های غریب و منزوی در روستاها نیز می‌تواند جایگاه پرده های مصیبت قرار گیرد كه هر گروهی از مردم عامی و عادی و رهگذر عارف می‌توانند ناظر پرده های عبرت باشند و الفاظ، همچون موم در دهان پرده خوان به نرمی‌می‌چرخند و از تكلف و تصنع می‌گریزند. زبان پرده‌خوانی زبان مردم است وای بسا آمیخته با لهجه خاص و اصطلاحات مخصوص یك محل كه خود بومی بودن و مردمی بودن را به مشام می‌رساند.

بجاست كه نفس در سینه پرده‌خوان ها، این ذاكران مصائب نوع بشر را حبس نكنیم و گلویشان را خشكی و لبهایشان را به سترونی كلام نگشاییم. دستان پرتوان شمایل نگاران، این صحیفه نگاران صحف مصائب روزگار را از چرخش و نرمش باز نگذاریم و به جای حركت اضطراری نقاشان تابلوهای قیامت و عبرت و پهن كردن بساط پرده خوانی و ماربازی و شعبده بازی توسط پرده خوان های بی اقبال در گذرگاه رهگذران اتفاقی بیندیشیم ك چه سان می‌توان رفتار این خبرگان هنر را به پویایی و بخصوص آبرو داری كشاند.

شمایل نگاران را از دخمه های محقر شمایل نگاری چگونه می‌توان نجات داد و به فكر كارگاه آبرومندانه ای برایشان بود. چگونه می‌توان پرده خوان ها، این نقالان گرم چانه را از شوارع عام و گذرگاههای غریب و خرابه ها به اماكن عزیز كشاند. بیایید پرده خوانها، این بازیگران هزار نقش صحنه های پرتصویر آویخته بر دیوار كاهگی ترك برداشته گذرگاهها را عزیز بداریم.

پرده داری را شمایل گردانی نیز می‌گویند و مراد از آن شمایل بزرگان دین است. پرده‌داران یا شمایل گردانان كسانی هستند كه معمولاً صحنه ای از حوادث، حوادثی كه در تعزیه ها جاری است و در كتب مقاتل و تذكره های تاریخی دینی از آنها یاد شده و روی پرده بلندی نقش شده در اختیار دارند. پارچه سفیدی روی آن كشیده اند كه با شرح و بسط حوادث و خصایص یك یك چهره هایی كه نشان می‌دهند و كنار زدن آرام و تدریجی پارچه سفید، قسمت به قسمت پرده را توصیف می‌كنند و تماشاچیان را سرگرم می‌دارند و به اندازه ای در این كار مهارت دارند و با چنان جذابیت و تسلط و شیرینی واقعه را بازگو می‌كنند كه هر رهگذری را علاقمند به تماشا و كار خویش می‌سازند، شاید بتوان گفت كه هنر نقاشی نیز خواسته است چون شعر یا موسیقی جایی برای خود كه گویای نفرتی سخت به معاندین و اشقیا و محبت و الفتی صمیمانه و بی ریا با خاندان رسول (ص) است، معمولاً قیافه اشقیا و محبت و الفتی صمیمانه و بی ریا با خاندان رسول (ع) است، معمولاً قیافه اشقیا بد و ناهنجار و كریه است، سرشان نتراشیده، پیشانیشان كوتاه، خنده هایشان تلخ و بی رمق، سبیلشان آویزان و نگاهشان بی شرم است. ضربت شمشیر فرق آنها را شكافته و زبان از دهانشان بیرون آمده، شمر هشت پستان دارد.

پرده دار ضمن شرح پرده از لعنت آنان فروگذار نمی‌كند. چهره اعضای خاندان رسول (ص) و یاران حسین (ع) در هاله ای از نور قرار دارد و نور از آنها ساطع است. چهره زنان و دوشیزگان در پشت مقنعه پنهان است. در بعضی از پرده ها، صحنه روز دهم محرم منقوش است و خیمه و خرگاه و میدان جنگ و ستیزه همگی در آنها نشان داده شده. تعزیه از تأثیر نمایشهای پرده ای بر كنار نیست و شاید خود نقشی در گسترش تعزیه داشته است. زیرا می‌توان پنداشت كه حوادث كربلا به همراه سینه زنی و همسرایی و نوحه خوانی بدواً بدین صورت از برابر مردم می‌گذشته است.

پرده تعزیه ای از آغاز قرن 11 هـ . ق در موزه مركزی آستان قدس رضوی با مشخصات زیر موجود می‌باشد:

تابلویی است رنگ روغن پارچه ابریشمین از نقاشی ناشناخته. اندازه اصلی آن 2×5/7 متر و شامل سه صحنه از وقایع پرسوز و گداز دشت كربلا در روی عاشورای 61 هجری قمری است، ولی شما در اینجا فقط شاهد یك صحنه از آن هستید. نقاش با بزرگتر كشیدن و برجسته تر نشان دادن تصاویر حضرت امام حسین (ع) و حضرت ابوالفضل العباس (ع) و دیگر جنگاوران اسلام خواسته است به عظمت روح و علو مقا و شأن والای ایشان تجسم عینی بخشد. از سوی دیگر قیافه های دشمنان اسلام را خشن و همراه حركاتی تند ترسیم كرده و چهره امام و یارانش را كاملاً آرام و احاطه شده در هاله ای از نور نموده است تا بدینوسیله تضاد باطنی را بهتر بنمایاند و احساسات بینندگان را بیشتر تحت تأثیر قرار دهد.

در اطراف پرده، بند اول تركیب بند معروف محتشم كاشانی (متوفی به سال 996 هـ . ق) با خط نستعلیق روی زمینه سیاه نوشته شده است تا هنگامی‌كه درویشان با نشان دادن تصاویر به شرح وقایع جانگداز روز عاشورا می‌پردازند با خواندن آنها با صدای حزین، بیننده را بیشتر تحت تأثیر قرار دهند.

ادامه دارد

 



نوع مطلب : عمومی 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
buy cheap cialis on line
جمعه 16 آذر 1397 08:09 ق.ظ

You definitely made your point!
how do cialis pills work cialis 5 mg scheda tecnica cialis savings card cialis generico en mexico cialis great britain online prescriptions cialis how much does a cialis cost cialis 100mg suppliers cialis lilly tadalafi cuanto cuesta cialis yaho
Cialis 20 mg
پنجشنبه 15 آذر 1397 01:00 ب.ظ

This is nicely said! !
generic cialis 20mg tablets how much does a cialis cost dosagem ideal cialis buying cialis in colombia venta de cialis canada cialis sicuro in linea sublingual cialis online cialis coupons costo in farmacia cialis generic cialis at the pharmacy
buy cialis online safely
چهارشنبه 14 آذر 1397 04:54 ب.ظ

You actually expressed it fantastically.
wow look it cialis mexico cialis therapie costo in farmacia cialis cialis baratos compran uk canadian cialis cialis et insomni cialis 50 mg soft tab cialis e hiv cialis prezzo al pubblico cialis prices
Cialis canada
چهارشنبه 14 آذر 1397 04:17 ق.ظ

Info effectively regarded!.
we choice free trial of cialis buy cialis uk no prescription best generic drugs cialis cialis 5mg 5 mg cialis coupon printable cheap cialis online cialis legalidad de comprar cialis price cialis best where to buy cialis in ontario
Cialis online
سه شنبه 13 آذر 1397 05:09 ب.ظ

Superb facts. Appreciate it!
the best site cialis tablets cialis professional yohimbe cialis 5 mg buy generic cialis at walmart link for you cialis price generic cialis review uk trusted tabled cialis softabs cialis en 24 hora ou acheter du cialis pas cher generic cialis
Cialis pills
سه شنبه 13 آذر 1397 05:51 ق.ظ

You actually reported this exceptionally well.
cialis generika cialis herbs brand cialis generic cialis daily cialis 10mg prix pharmaci cialis for daily use try it no rx cialis 5 mg cialis coupon printable tarif cialis france click here to buy cialis
Buy generic cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 05:47 ب.ظ

Fine tips. Thank you.
cialis without a doctor's prescription acquistare cialis internet cialis y deporte cialis en mexico precio generic cialis cialis uk cialis cipla best buy cialis 20mg prix en pharmacie how does cialis work compare prices cialis uk
buy tadalafil
دوشنبه 12 آذر 1397 05:32 ق.ظ

Tips clearly taken..
cialis 05 cialis 5 mg schweiz cialis online deutschland generic cialis review uk cialis 5 mg cialis 10 doctissimo cialis generisches kanada buy cialis online cheapest comprar cialis navarr cialis 20 mg cut in half
buy cialis pills
یکشنبه 11 آذر 1397 05:15 ب.ظ

Wonderful data, Regards.
we recommend cialis best buy cialis baratos compran uk cialis coupons female cialis no prescription cialis prezzo in linea basso buy cialis online legal cialis rezeptfrei sterreich warnings for cialis viagra or cialis 5 mg cialis coupon printable
buy generic cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 05:07 ق.ظ

Many thanks. Lots of postings.

cialis online cialis online holland online cialis cialis free trial cialis purchasing buy cialis online nz viagra or cialis cialis 20mg preis cf generic cialis at the pharmacy cialis tadalafil
buy cialis online best price
شنبه 10 آذر 1397 05:46 ب.ظ

Nicely put, Thanks a lot!
cialis preise schweiz cialis generico lilly where to buy cialis in ontario cialis lilly tadalafi estudios de cialis genricos cialis price thailand estudios de cialis genricos walgreens price for cialis does cialis cause gout tadalafil 10 mg
buy cheap cialis on line
شنبه 10 آذر 1397 04:44 ق.ظ

Whoa tons of great data!
40 mg cialis what if i take cialis purchasing generic cialis levitra buying cialis overnight cialis free trial generic cialis at walmart we use it 50 mg cialis dose cialis prezzo in linea basso only best offers 100mg cialis cialis for sale
buy tadalafil no prescription
جمعه 9 آذر 1397 05:43 ق.ظ

Regards. I appreciate this!
how does cialis work buying cialis overnight canadian cialis buy cialis cheap 10 mg low cost cialis 20mg cialis professional yohimbe low dose cialis blood pressure generic cialis at walmart cialis 05 we like it safe cheap cialis
Generic cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 06:24 ب.ظ

You reported it adequately.
usa cialis online tadalafil enter site natural cialis cialis 100mg suppliers safe dosage for cialis online prescriptions cialis cialis australia org cialis daily cialis from canada where do you buy cialis
buy cialis online no prescription
پنجشنبه 8 آذر 1397 06:34 ق.ظ

You have made your stand quite clearly.!
generic cialis 20mg tablets cilas cialis 20 mg best price cialis sans ordonnance cialis australia org generic cialis with dapoxetine cialis reviews where do you buy cialis free generic cialis cialis generisches kanada
Cialis canada
چهارشنبه 7 آذر 1397 05:33 ب.ظ

Wow lots of superb advice.
generic cialis buy cialis cheap 10 mg tadalafil 20mg buy original cialis overnight cialis tadalafil buying brand cialis online american pharmacy cialis cialis en mexico precio compare prices cialis uk walgreens price for cialis
buy tadalafil no prescription
چهارشنبه 7 آذر 1397 05:59 ق.ظ

Kudos, A lot of forum posts!

online prescriptions cialis we choice free trial of cialis cialis y deporte rezeptfrei cialis apotheke cialis patent expiration india cialis 100mg cost female cialis no prescription 40 mg cialis what if i take when can i take another cialis cialis generique 5 mg
levitra 10 mg prezzo
جمعه 20 مهر 1397 02:16 ب.ظ

Position certainly regarded!.
levitra 10 mg kopen levitra prices buy levitra 20 mg buy levitra 20 mg buy levitra levitra prices generic levitra buy levitra 20 mg levitra 20 mg bayer prezzo levitra online
Online cialis
سه شنبه 10 مهر 1397 09:50 ب.ظ

You said that well!
cialis dosage recommendations cialis 20mg we like it cialis soft gel cialis 5mg billiger acheter cialis kamagra cialis online prices on cialis 10 mg deutschland cialis online cialis venta a domicilio buy cialis
Online cialis
یکشنبه 8 مهر 1397 10:22 ب.ظ

Nicely put. Thank you!
purchase once a day cialis generic cialis in vietnam viagra cialis levitra cialis australia org we choice cialis uk cialis canada canadian drugs generic cialis cialis dose 30mg cialis 5 mg para diabeticos order generic cialis online
canada drugs
یکشنبه 1 مهر 1397 02:59 ق.ظ

Nicely put, Cheers!
canadian government approved pharmacies drugstore online india trust pharmacy canada reviews canadian pharmacies-24h canadian pharmacy uk delivery is trust pharmacy in canada legitimate no 1 canadian pharcharmy online canada medication cost buy vistagra online safe canadian drug
http://cialisvbuy.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 12:02 ق.ظ

Seriously loads of excellent advice!
cialis with 2 days delivery cialis side effects dangers cialis with 2 days delivery wow cialis 20 can i take cialis and ecstasy compare prices cialis uk wow cialis 20 buying cialis in colombia cialis tadalafil acquistare cialis internet
http://cialisvipsale.com/
پنجشنبه 15 شهریور 1397 03:52 ب.ظ

Really loads of amazing data!
cialis sicuro in linea cialis dose 30mg cialis side effects dangers cilas click here take cialis how does cialis work cialis 20 mg cost i recommend cialis generico cialis generico in farmacia cialis tadalafil
http://cialisees.com/
دوشنبه 12 شهریور 1397 08:49 ق.ظ

Nicely put. Thank you.
we like it cialis soft gel cialis name brand cheap buy cialis online legal if a woman takes a mans cialis cialis generico cialis kaufen bankberweisung overnight cialis tadalafil cialis 30 day trial coupon cialis 20 mg achat cialis en suisse
http://cialisyoues.com/
یکشنبه 11 شهریور 1397 05:33 ب.ظ

Great stuff. Cheers!
buy generic cialis 5 mg cialis pharmacie en ligne we like it cialis soft gel tadalafil 20mg cialis free trial if a woman takes a mans cialis rx cialis para comprar cialis kaufen bankberweisung where do you buy cialis il cialis quanto costa
http://viabiovit.com/viagra-bestellen-online-verenigd-koninkrijk.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 06:21 ق.ظ

Kudos! Numerous information!

buying generic viagra can i buy viagra at walmart online viagra cheap how to get viagra cheap can you buy viagra online sildenafil tablets online online viagra without prescription where do i buy viagra buy viagra online using paypal where to buy viagra online without prescription
cialis savings card
دوشنبه 22 مرداد 1397 10:02 ب.ظ

You stated it effectively!
enter site very cheap cialis cialis prezzo al pubblico cialis wir preise cialis en mexico precio cialis 50 mg soft tab wow look it cialis mexico cialis generic availability trusted tabled cialis softabs acquisto online cialis 200 cialis coupon
Buy generic cialis
دوشنبه 7 خرداد 1397 09:32 ق.ظ

Lovely postings, Cheers.
wow cialis tadalafil 100mg we use it cialis online store buy cialis online nz cialis rezeptfrei 5 mg cialis coupon printable buy brand cialis cheap order cialis from india cialis professional yohimbe tadalafil 20mg prezzo cialis a buon mercato
Buy cialis online
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 10:12 ق.ظ

Incredible many of great facts!
cialis 5 mg scheda tecnica acheter cialis kamagra link for you cialis price cialis generico en mexico cheap cialis cost of cialis per pill cuanto cuesta cialis yaho cialis wir preise can i take cialis and ecstasy cialis prezzo al pubblico
Low cost viagra 20mg
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 08:21 ب.ظ

Thanks a lot. Ample data!

buy original viagra how to buy viagra without prescription where can u buy viagra how do i order viagra buy viagra now how to buy viagra online without buy pharmacy online best place buy viagra online pharmacy viagra prices rx pharmacy viagra
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30