تبلیغات
قاهان - معرفی انواع نمادها ونشانه های عاشورا و بررسی مفاهیم آنها قسمت نهم

معرفی انواع نمادها ونشانه های عاشورا و بررسی مفاهیم آنها قسمت نهم

نویسنده :مبینا
تاریخ:جمعه 21 دی 1386-01:01 ق.ظ

معرفی انواع نمادها ونشانه های عاشورا و بررسی مفاهیم آنها        قسمت نهم

شیشه و نحوه بهره برداری از آن در مراسم عاشورا

نقاشی­های پشت شیشه

در كنار پرده­های رنگ و روغنی و شمایل های آبرنگ، باید به نقاشی های پشت شیشه كه بخش مهمی را تشكیل داده است اشاره كرد. این هنر دقیق كه سابقه ای سیصدساله دارد، به تساوی در موضوعات مذهبی و غیرمذهبی به كار گرفته شده است. عالی ترین نمونه های آن از اوایل قرن سیزدهم به صورت تصاویری از فتحعلیشاه قاجار و فرزندان و درباریانش به جا مانده است كه از آن میان باید شبیه «محمدعلی میرزا دولتشاه» را ذكر كرد كه قطعاً از ممتازترین این نوع آثار است.

از نقاشی های پشت شیشه ای تصویری از حضرت عباس را می‌توان نام برد كه مثالی كافی در این مورد است: حضرت به رشادت تمام بر اسبی سپید نشسته است و بیرقی به دست چپ دارد و بانویی از اهل بیت، مشك آبی را بدو می‌سپارد. نور از گرداگرد سر او زبانه می‌كشد به زیر پایش نهر و نخلستان را می‌بینیم. دراساس تركیب بندی و انتخاب موضوع این نقاشی تفاوت چندانی با یك نقاشی عادی آبرنگ و یا رنگ روغنی ندارد، جز آن كه بخاطر صعوبت روش، قدری ساده تر كار شده است و قلم گیری در آن دیده می‌شود.

نقاشی­های پشت آئینه

آغاز عمر نقاشی به عنوان یكی از هنرهای تزیینی با آغاز زندگی بشر همزمان بوده است. حرمت نقاشی در دین اسلام طبعاً سبب شده كه هنرمندان به جای تصویر رویدادهای زندگی به تزیین اشیاء كوچك و شخصی روی آورند. از جمله این اشیاء در قرون اخیر قلمدان و جلد كتاب و جعبه و پشت آیینه است. شیوه نقش پردازی این چیزها را در ایران رنگ روغنی می‌نامند، زیرا در پوشش آبرنگ مانند نهایی آنها، روغنی را كه در واقع نوعی از لاك است به كار می‌برند.

در مسجد هیأت علی اكبریهای مقدم مشهد یك نوع كار بر روی آیینه مشاهده شد. در این نمونه كار مرحوم رضوان كه از هنرمندان آستان قدس می‌باشد اشعار محتشم كاشانی را در كتیبه هایی بر روی آیینه پیاده كرده است و دور تا دور بالای دیوار مسجد اشعار محتشم با رنگهای بسیار زیبا بر روی آیینه نقاشی شده است. در كنار خطوط تزیینات دیگر به صورت اسلیمی و ختائی نیز مشاهده می‌شود.

سایر مواردی كه در ارتباط با هنر و مراسم عزاداری است:

 

 

كاشیكاری

كاشی معرق همچنان كه از نامش برمی‌آید كار كاشان است، شهری كه از دیرباز سازندة بهترین كاشیها بوده و فرآورده هایش در سراسر جهان اسلامی خواستاران فراوان داشته است. كاشی پوشش بسیاری از مساجد را تشكیل می‌دهد و درخشان ترین پیرایه ای است كه تاكنون در هنر معماری ابداع شده است. كاشیهای پرشكوه رنگارنگ كه رنگ آبی در آن غلبه دارد ردیفهایش بر زمینه دورنمایی خاكی رنگ همچون جویبارهای بهشت می‌نماید، با نقش گل پیچیده در تصاویر اسلیمی، به شیوه نفیس ترین قالبها كه خود كار بزرگترین طراحان است، غنا و لطف بیشتری می‌یابد.

كاربرد تكه های كوچك كاشی شكسته برای نخستین بار در مراغه در آغاز سده هفتم معمول شد و این امكان را به وجود آورد كه به جای كاشیهای یكپارچه می‌توان كاشیهایی با تركیب واحدهای ظریف گوناگون ساخت. البته پیش از آن در بیزانس، موازئیك شیشه ای براساس موزائیك سنگی به سبك یونانیان ـ رومیان ساخته شده بود، ولی شاید نخستین فرآورده های این هنر، موزائیكهای شیشه ای «چو گاز مبیل» در هزاره دوم پیش از میلاد باشد.

موزائیك را از تركیب تكه های جداشده از كاشیهای یكپارچه و رنگین می‌سازند. نخست باید گل را برگزید و شست و پالائید و با ورز دادن به صورت ماده ای غلیظ ولی یكدست و شكل پذیر درآورد. آنگاه آن را در قالبهایی چهارگوش جای داد و سپس معمولاً به مدت یك روز در آفتاب گذاشت تا خوب خشك شود، زیرا اگر اندك رطوبتی در آن بماند ممكن است در كوره بتركد یا دست كم كاشی را بدریخت كند یا از چسبیدن لعاب به آن جلوگیری نماید. سپس یك مادة معدنی گداخته به روی آن می‌ریزند و كاشی را در كوره می‌گذارند و گرمانی لعاب را به صورت رنگی درخشان درمی‌آورند.

هر رنگی، درجه مطلوب و معینی برای پختن دارد، لاجوردی و فیروزه ای بالاترین درجه، و قرمز و زرد پایین ترین درجه را می‌خواهد برخی رنگها زیر شعله پر اكسیژن خوب پخته می‌شود و برخی زیر شعهل كم اكسیژن و به سبب همین هماهنگی كامل رنگهاست كه موزائیك با وجود هزینه بیشتر به كاشیهای ساده هفت رنگ رجحان داده می‌شود، زیرا كاشیهای هفت رنگ را باید با درجه كمتر پخت تا همه رنگها یكباره جا بیفتد.

طرح سیاه و سفید موازئیك را روی كاغذ می‌كشند و اغلب با كاغذ «استنسیل» الگوها را تكثیر می‌كنند. تكه های كوچكی از این طرح كاغذی را می‌برند و روی كاشی مربع مطابق رنگها و ترتیب مطلوب می‌چسبانند.

آنگاه كاشیهای مربع را از روی راهنماهای كاغذی به صورت عناصر تركیب موازئیك درمی‌آورند و این كاری بی نهایت دشوار است، زیرا لعاب كه اینك بر اثر تركیب خاص خود، سخت تر و شكننده تر از شیشه است نباید در لبه های بشكند و خود بدنه نیز نباید خراش بردارد، چرا كه همه واحدها باید مانند بازی معما، با هم جور دربیایند. كاشی گران در این مورد با مهارت غریبی از تیشه استفاده می‌كنند و انجام این كار با ظرافت خاصی صورت می‌گیرد درست مانند آن كه تن آدمی را با ابزارهای قصابی جراحی كنند. با نوك تیشه برجستگیهای كوچك را بیرون می‌آورند، سپس دندانه ها را با ابزاری مانند سوهان یا یك قلم پرداخت می‌دهند. در سالهای اخیر مته و اره معمول شده است. بهترین كاشی گران می‌توانند جای معینی از كاشی را با تكثیر یك نقش پیچیده اسلیمی، بدون استفاده از الگو یا طرحی پر كنند.

اینكه از روی طرح كامل، واحدهای نقش پشت رو قرار داده می‌شود. برای كاشیهای بزرگ، هزاران تكه كاشی را روی كف صاف اتاق می‌چینند. سپس پشت كاشی را از گچ می‌پوشانند. آب به روی آن می‌ریزند تا گچ به كاشی خام پرمنفذ بچسبد. آنگاه ملاط به روی آن می‌ریزند و این كار را بسیار آهسته انجام می‌دهند تا تكه ها از جای خود حركت نكنند.

در درون ملاط تكه های طناب می‌گذارند تا خودش را بگیرد، همچنان كه در خشتها و آجرهای قدیمی كاه می‌ریختند تا محكم شوند. موزائیك كاری در هیچ جا به این دقت و ظرافت بخصوص بر روی سردرهای عظیم سقفهای دوار و گنبدی شكل انجام نگرفته است. درست مانند آن است كه ایرانیان، هنر نفیس و ظریفی چون تذهیب كتاب را همچون شیوه ای در معماری به كار برده باشند.

خطاطی در ایران همچون در خاور دور، هنری بزرگ و به راستی بنیادی است ایرانیان الفبای عربی را كه آرایش پذیرترین خطهاست با شور و شوق پروردند و به ابداع و نوآوریهای شگفت انگیزی دست یافتند. سپس هنر معماری را در جهت آرایش مساجد جای دادند چندان كه ساختمان مساجد به معنای راستین نماینده كلمه حق گشت.

یكی از مهمترین تحولات در تاریخ هنر اسلامی تأثیری بود كه نمایش های تعزیه پس از صدها سال ممنوعیت، بر هنرهای دیداری داشت در خلال سده نوزدهم نقوشی از موضوعات مذهبی پدید آمد و مورد توجه خاص اغلب ایرانیان واقع گشت. این نقاشیها كه اساساً هنری مردمی به شمار می‌آید نزد عوام به نقاشی «قهوه خانه ای» معروف است، اما از آنجا كه درونمایه اصلی این نقاشیهای مذهبی شهادت امام حسین (ع) و یارانش در كربلاست، بهترین و مناسبترین آنها را می‌توان به نقاشیهای صحنه كربلا اختصاص داد. پس از قرون متمادی ممنوعیت و توبیخ، آنچه كه چنین دگرگونی را در نگرش های عمومی ممكن ساخت نقاشیهای ادوار گذشته بود كه شرح و تصویر واقعه حزن انگیز كربلا را شامل نمی‌گشت و بیشتر به ذوق اعیان و اشراف محدود می‌شد و بندرت مورد توجه توده مردم قرار می‌گرفت در توضیح این كه چگونه نقوش كربلا، در اصل، ترجمان نمایش تعزیه و در قالب هنرهای دیداری بود تنها كافی است این نقوش را با نمایشهای تعزیه و تعزیه نامه ها مقایسه كنیم.

از موارد متعدد این نقوش كه برای توضیح این مطلب مورد استفاده تواند بود نقوش رنگی دیوارهای تكیه معاون الملك در كرمانشاه است.

كتیبه های كرمانشاه به عنوان تزیین مناسب تكیه در عین حال مشخصه دیگری از معماری تكیه را نشان می‌دهند. یعنی با آنكه تكیه بنایی مذهبی است. تضییقات سختی كه نمایش تمثال انسان را در مسجد ممنوع می‌كرد در بعضی از موارد كاملاً نادیده گرفته می‌شد، زیرا تعزیه را هم از طریق نقاشی و هم نمایش در تكیه می‌شد نشان داد.

مشخصه بارزتر كتیبه های كرمانشاه باز نمایی های خود واقعه كربلاست كه نه تنها از نظر موضوع بلكه از نظر شمایل كشی نیز از روی نمایش های تعزیه طراحی شده اند و آن یكی از بارزترین موضوعات واقعة كربلاست: بازماندگان امام حسین علیه السلام در دربار یزید در دمشق اسیر هستند. ملتمسان نقابدار و نورانی در بالای مجلس یزید بر تختی از آن دست كه هنرمندان ابتداء اسقاط قاجار از تخت طاووس معروف طراحی كرده اند، نشسته است.

در سمت چپ سلطان یك سفیر «فرنگی» و مشاور خصوصی بر صندلی هایی كه معمولاً در ضیافت های دربار قاجار برای میهمانان اروپایی بود نشسته اند. پیش پای تخت، امام جدید زین العابدین علیه السلام به همراه خواهر امام حسین، زینب علیها السلام ایستاده است. از جملة خردسالان در تصویر سكینه زیبده و فاطمه كه آخری بیوة قاسم شهید است، می باشند.

دختر یزید كه در تعزیه، از پدر و وضع بظاهر خوب خود می بالد، در كنار یزید ایستاده است. پرتو نور طشت طلایی كه روی تخت قرار دارد شعله ای چند رنگ است تا نور سر امام را كه هم اینك به عنوان پیروزی لشكریان شام است، برساند.

یزید با این صحنة توهین و تحقیرآمیز اولاد علی در دمشق، از عمل زشت خود نادم می شود، اولاد علی را از اسارت وا می رهاند و به ملازم خود بشیر فرمان می دهد تا اهل بیت مطهر را به مدینه ببرد. در كتیبه كاروان مزبور در حال ورود به شهر مقدس مدینه نشان داده شده است، بشیر و یك نگهبان شامی دیگر دستة زین العابدین علیه السلام و زنان بازماندة نشسته در «تخت روان» اطراف وی را كه به امر یزید بر آنها سیاه پوشانده اند، همراهی می كنند.

تأثیر تعزیه بر چهار كتیبة مورد بحث كه هر یك مجلس تعزیه خاصی را با تصویر شرح می دهد، بویژه اغلب جزئیات كیببه های دمشق و مدینه، تنها شرح توضیح نمایشهای تعزیه است.

در مورد نقابهای نساء آل علی علیه السلام كه نقش آنان را مردان به عهده داشتند از تمهیدات صحنه ای به شمار می روند كه واژه به واژه توسط هنرمندان باز آفرینی شده اند حتی در مورد قسمت كوچكی از نقاشی كتیبة مزبور كه نشان دهندة اجساد شهیدان صحرای كربلاست، لشكریان شام درخواست آب برای زنان و كودكان حرم می كند كه جواب این خواهش با زدن تیر به حلقوم سوختة طفل داده می شود، مستقیماً از تعزیه اقتباس شده است.

تأثیر عمومی تری كه تعزیه در نقاشی مذهبی داشت از استفادة نقاب معلوم می شود. طی نیمة دوم سدة پانزدهم تا دورة قاجار، نقاب مشخصة خاص اشخاصی مقدس بود و برای پوشاندن چهره های زنان به كار نمی رفت، ولی به محض این كه به صورت جزء قانونی لباس زنان، به نشانة عفت و حجاب آنان و نیز چنان كه گفته شد، به عنوان تمهیدی تئاتری برای تغییر هیأت مردانی كه نقشهای زنان را بازی می كردند، در آمد، در نقوش كربلا نیز صفت مشخصة قانونی زنان خاندان علی علیه السلام شد، با آنكه در گذشته به هیچ وجه نقاب به عنوان نماد تقدس به كار نمی رفت، ولی در نقاشی مذهبی عهد قاجار تا حدودی به طور دلخواه به پاكان و معصومان نسبت داده شد بدینسان، چهرة امامان شیعه، هم با نقاب و هم بدون نقاب ظاهر می شوند. نقطة مقابل نور است و با آن كه از تمهیدات نمایش های تعزیه نیست، از قراردادهای نقاشی قدیم به عنوان نماد قدیسان آنها باقی مانده است.

حسینیة مشیر در محلة سنگ سیاه شیراز است و می توان از دربند مشیر كه از اواسط خیابان قاآنی در سمت شرقی منشعب می شود به طور مستقیم بعد از عبور از یك چهار راه و گذشتن از كنار یك سقاخانة زیبا با در و سر در آن كه در سمت راست قرار دارد و كاشی دبیرستان سلطانی بر بالای آن نقش است روبرو شد.

نیاز به یادآوری ندارد حسینیه كه به نام حضرت امام حسین علیه السلام سومین پیشوای شیعه زینت می یابد محلی است برای برپا داشتن مراسم تعزیه خوانی و عزادارای و روضه خوانی و اطعام و تشكیل مجالس مذهبی و نیز مراسمی چون سینه زنی و دعا برای دوستداران خاندان عصمت و طهارت و عاشقان حسین و نیز برای عرض ارادت به آستان وی این حسینیه ها را می ساختند و بر این امر وقف می كردند و حتی موقوفاتی نیز برای آن در نظر می گرفتند كه از ممر درامد ان موقوفات امور حسینیه به نحوی كه مورد خواست و نیت بانی بود اداره می شد. «حسینیه مشیر» نیز یكی از همانهاست كه در سمت شمالی خانة وی بنا شده است.

در پشت ایوان حسینیه، اتاق بسیار بزرگ (سالن) وجود دارد. بر بالای دیوارهای داخل این محل، در زیر سقف كتیبه های بسیار زیبایی با تزیینات شیشه كاری به چشم می خورد. كتیبه های اطراف كه بر زمینة آبی است شامل اشعاری مذهبی در مرثیة حضرت امام حسین علیه السلام از محتشم كاشانی است.

از گوشة این سالن اشعاری بدین گونه آغاز می شود:

چون خون حلق تشنة او بر زمین رسید        جوش از زمین به ذروة عرش برین رسید

نزدیك شد كه خانة ایمان شود خراب           از بس شكستها كه به اركان دین رسید

باد آن غبار چون به مزار نبی رساند            گرد از مدینه بر فلك هفتمین رسید

كرد این خیال و هم غلطكار كان غبار            تا دامن جلال جهان آفرین رسید

كتیبه ای نیز بر كاشی مشكی دیده می شود كه روی آن جملة «قال النبی صلی الله علیه و آله و سلم حسین منی و انا من حسین» نوشته شده است و زیر آن نیز نوشته شده «رقم عمل مهدی بن استاد علی اكبر» و بعد مرثیه بر زمینه كاشی ادامه پیدا می كند.

بین در بزرگ منبت كاری و در خروجی كوچة دربند مشیر، اتاقی بوده است كه تعزیه خوانان به عنوان پشت صحنه از آن استفاده كرده و خود را برای تعزیه خوانی آماده می كرده اند و علم و كتل و اسب و شتر آنان نیز از همین ندر بزرگ وارد میدان حسینیه می شده است و وسایل گران قسمت و جالبی برای استفادة تعزیه خوانان از زره و خود و سپر و شمشیر و علم و طبل و كرنا در این محل نگهداری می شده كه همة آنها از میان رفته است.

از شاهكارهای هنری این حسینیه كه در خور بحث و گفتگو و تجزیه و تحلیل و بررسی است كاشی كاری هفت رنگی است بر قوسی شبیه طلوع خورشید و شامل سه هلال كه بر بالای ایوان (شاه نشین) شمالی است و اوج تكامل هنر كاشی كاری دوراق قاجاریه را نشان می دهد. این اثر هنری ارزنده اسلامی بنا به عقیده جناب آقای شایسته استاد و هنرمند نقاش معروف معاصر در حدود یك میلیون تومان ارزش دارد و طول آن در حدود هشت متر و ارتفاعش از سطح بام در حدود 30/3متر می­باشد و

از نقاش معروف به نام آقا میرزا بزرگ در دورة مشیر الملك می باشد

در وسط هلال فوقانی و دو نیم هلال شرقی و غربی اشعاری با خط سفید بر زمینه مشكی، به صورت مصاریع جداگانه و دنبال هم نقش شده است.

شنیده اید حسینی به كربلایی بود                شنیده اید كه از خون محاسنش آلود

ندیده اید كه چندین هزار زخم چه كرد          ندیده اید كه چندین هزار درد چه بود

شنیده اید علمدار اوفتاد ز پای                     ندیده اید كه پشت كه را شكست چه سود

همه اذیت پیغمبر است بلكه خدای                و من اذانی از آن روی مصطفی فرمود

در هلال فوقانی اشعار صحنه های كربلا و روز قیامت ترسیم شده است. خورشید با چشمهای زیبا و درشت خویش كه بامداد رستاخیز طلوع كرده است با پرتوی زرین حضرت رسول اكرم علیه السلام بر منبری زیبا نشسته است و در پله پایین تر از آن مولای متقیان علی علیه السلام جلوس كرده است.

پرتوی همانند نور خورشید از چهرة نبی اكرم صل الله علیه و آله ساطع است. نه فرشته، از فرشتگان مقرب آن نور را همانند آیینه ای برابر خورشید نگهداشته اند. بال فرشتگان به رنگ سبز زیبایی است و همین رنگ به نور زرد چهره حضرت پیامبر اكرم صل الله علیه و اله درخشندگی و تلاءلوء خاصی بخشیده است.

در پشت سر حضرت رسول علیه السلام چهرة نورانی و باز دوازده تن از امامان علیهم السلام دیده می شود كه در ورای آنها، دو چهره كه كوچكتر نقاشی شده خودنمایی می كند. شاید این دو چهره، چهرة حسنین فرزندان مولای متقیان علیهم السلام باشد. روبه روی حضرت نبی اكرم صل الله علیه و آله چهار تن بی سر برپا ایستاده اند كه دو پیكر آنان سرهای بریدة خود را در دست دارند و دو پیكر دیگر سر ندارند.

شلوار دو تن آنان آبی و دوتن قرمز خوشرنگی است. زنان حرم حضرت امام حسین علیه السلام و زنان بزرگ خاندان رسول (ص) با تن پوشهای بلند ردا مانند نقاب بر صورت دارند و فقط چشمانشان از بالای نقاب پیداست و رو به روی حضرت قرار گرفته اند.

دختری به عنوان آخرین تن با اندامی كوچك نقاشی كه گویا تصویری از سكینه دختر سیدالشهداء (ع) است.

یكی از زنان حرم با دست راست خود، دست بریده ای را كه از آن حضرت عباس علمدار (ع) و برادر امام حسین (ع) است بالای سر خود گرفته است و دیگری كه به نظر می­رسد حضرت صدیقة طاهره (ع) باشد، سر فرزند خود امام حسین (ع) را به دست دارد زنی دیگر كه همسر امام حسین (ع) است كودك صغیر و شیرخوار (علی اصغر) را كه روز عاشورا از دست داده در آغوش دارد. اینان در حقیقت دادخواهانند كه به دادخواهی آمده اند و سمتی را كه بر آنان رفته عنوان می كنند.

در زیر پای اینان چهره های عبوس و بی روح و خشك كفار دیده می شود كه بعضی سبیل دارند، بعضی ریش و بعضی هر دو را و بعضی هیچ كدام را، ولی سرهای همه تراشیده است و بر روی هم چهل هشت تن هستند. در زیر پای اینان درست در وسط صحنه یعنی حدفاصل مرگ و عقوبت، فرشتة سنجش اعمال، ترازو در دست ایستاد و دو فرشته دیگر در طرفین او، او را یاری می دهند و فرشتگان روز قیامت با لباسهای مرتب به رنگ آبی و قرمز، یك درمیان ایستاده اند و كلاه تاج مانندی بر سر دارند.

اینان كه دست در دست هم افكنده اند خوبان فرشته خصالند یا فرشتگانی كه تمشیت امور رستاخیز را بر عهده دارند. دو تن دیگر نیز به كاشی نقش شده اند كه به نظر می آید منتظر پایان كارند و نتیجة سنجش گناه و ثوابشان.

در پشت سر انبیا و اولیا چهرة زنان مقدس و از آن جمله چهرة حضرت مریم نیز دیده می شود. نمای بهشت و جهنم نیز در این تصویر بخوبی آشكار شده است، چه پس از سنجش كردار و گفتار مردگان، فرشتگان آنان را بر پل صراط هدایت می كنند. بعضی مشغول عبور از پلند، سواری بر اسبی رهوار دیده می شود كه در حال تاخت از پل عبور می كند. كسانی نیز دیده می شوند كه با ترس و لرز و كمك دست و پا و زانو با احتیاط فراوان رد می شوند. بدكاران نیز در حال سقوط به قعر جهنم اند و بعضی به آرامی می گذرند.

در قعهر جهنم، در زیر پل، تصویر مار غاشیه دیده می شود كه با دهان گشاده و چنبر دم و قدرت بدن مشغول بلعیدن بدكاران افتاده به جهنم است. رنگ جالب آبی مایل به ارغوانی كه برای اژدها برگزیده شده، بالهایی كه از بدن او رسته با ناخنهای وحشتناك كیفیتی را القا می كند كه هیچ كلامی یارای باز گفتن آن را ندارد.

در گوشه و كنار جهنم، ملا یك عذاب گرز به دست دیده می شوند و ملك دوزخ با گرزی چون دیگران با فراغت خاطر در گوشة عكس، بر صندلی نشسته و ناظر كیفر گناهكاران است. بر بالای پل، بهشت زیبا و رؤیایی با حوض كثر ترسیم شده. حضرت رسول اكرم (ص) با سیمای نورانی در سمت راست آن و حضرت امیرمؤمنان علی (ع) در سمت چپ آن نشسته اند و درخت طوبی كه خداوند آن را در قرآن به بندگان نیكوكار وعده فرموده در پشت حوض كوثر و در كنار آن دیده می شود.

حضرت مولای متقیان كه ساقی كوثر است با پیغمبر اكرم (ص) سخن می گوید، رنگ برگ درخت طوبی سبز و آب حوض كوثر آبی است. شاخ و برگ طوبی تمام فضای بهشت را فرا گرفته است. در گوشة عكس نیز چهرة زنان نیكوكار و نوجوانانی كه روز عاشورا به خاطر حسین (ع) كشته شدند، نوجوانانی چون اكبر و قاسم، دیده می شود.

در قسمت پایین تر از راست به چپ با تصاویر مختلفی كه عموماً مربوط به صحرای كربلاست روبرو می شویم.

در سمت راست، حضرت امام حسین (ع) سوار بر ذوالجناه دیده می شود. دو تن از زنان حرم از خیمه گاه بیرون آمدند و علی اصغر طفل صغیر را به امام (ع) دادند. حضرت او را در آغوش گرفته تا با خود ببرد و قطره آبی برای او از دشمن بگیرد.

فرشتگانی در اطراف حسین (ع) در پروازند. چند تن از زنان حرم نیز نقاشی شده اند كه امام حسین (ع) و اصغر و دو تن زن دیگر را می نگرند. دو بچه دیگر از اهل حرم دیده میشوند كه بر گوشه ای دست دعا بسوی خداوند بزرگ برداشته اند. این نقاشی شاید كنایتی از رسالت حضرت امام حسین (ع) برای نیل به درجه شهادت و از دست دادن كسان خویش، حتی فرزند صغیر و شیرخوار معصوم. خیمه ها سفید و ساده اند، زنان همه نقاب سفید بر چهره دارند. چهرة امام حسین (ع) مصمم و نورانی است. گوشة آسمان به رنگ آبی كمرنگ دیده می شود.

بعد دو صحنه را در كنار هم می بینیم، یكی بالا و دیگری پایین، در بالایی تصویر هفت نعش دیده می شود كه به ردیف برخاك نهاده شده اند و دو تن از كافران نیز دیده می شوند كه از گوشه ای امام را می نگرند. یكی از آنان موهای سر نوجوانی را كه در آغوش حسین است و به نظر می رسد قاسم باشد با یك دست گرفته و با دست دیگر می خواهد سر او را ببرد و دیگری عاصی و پرخاشجو با شمشیر آخته به او و حسین یورش برده. اینان در حقیقت عاقبت كار را به حسین (ع) می نمایانند.

در قسمت پایین امام حسین (ع)، علی اكبر فرزند جوان خود را، با فرق شكافته، در آغوش كشیده است. چهرة علی اكبر بسیار زیبا ترسیم شده، لباسها بلند است و دو نوار زرد، یكی از اطراف سینه و دیگری بر كمر او دیده می شود. ذوالجناه اسب امام حسین (ع) و عقاب اسب علی اكبر دو طرف امام ایستاده اند. خاموش و آرام، سپر قهوه ای علی اكبر در گوشه ای افتاده و شمشیر در گوشه ای دیگر حالت رضای بی تفسیری در نگاه امام حسین (ع) دیده می شود.

در تصویر دیگری كه در سمت چپ این دو تصویر است، امام دیده می شود كه تنها و اندیشناك سر را به شمشیر تكیه داده و سوار بر اسب عازم میدان و غرق تفكر است. تنهایی دردناك امام حسین (ع) از این تصویر كاملاً آشكار است. درویشی با كجكول جلوی اسب او ایستاده است و چند تن از اجنه و از آن جمله زعفر جنی برای حمایت وی آمده اند. فرشتگان نیز او را احاطه كرده اند.

و مردی با لباس سفید راه راه سوار بر اسب نیز در برابر امام دیده می شود كه نیزه ای در دست دارد و به نظر می رسد نامه رسانی از دیار دور است چه دستش را به سوی حضرت دراز كرده است و مثل این كه چیزی را هم در دست دارد. بعضی عقیده دارند كه این شخص از اشقیاست، ولی این تفسیر درست به نظر نمی رسد چه اولاً در این قسمت امام و یاران خوب او در آخرین دم حضور دارند، ثانیاً لباس این مرد راه راه پوش شباهتی به لباس اشقیا ندارد.

ثالثاً او سر جنگ ندارد، چه فقط نیزه ای كه شاید چوبی است در دست دارد. در این قسمت كمی از شط فرات به رنگ آبی كمرنگ نشان داده شده، زمینة این مجلس قسمتی زرد و قسمتی زرد كمرنگ است. آسمان نیز با رنگ آبی كمرنگ دیده می شود. چهرة اندیشناك امام، در این صحنه و مجلس، تفكرانگیز است.

در صحنة سمت چپ تصویر مذكور، حضرت عباس علیه السلام بركنار نهر فرات با اسب به دشمنان یورش برده است. اعضا و جوارح و اندام اسب چنان حالت خروش و حركتی دارد كه كمتر می توان چنین حركت، جهش و تلاش را بر كاشی نشان داد. حتی دم اسب چنان علم شده كه می توان حالت خشم سوار و قدرت اسب را برای جولان دریافت. رگهای بدن اسب همه برآمده و پیكرش عرق كرده است. حضرت عباس علیه السلام با دست چپ شمشیر می زند و دشمنی را كه روبروی اوست از فراق سر تاسینه دو نیمه كرده و سر دشمن در حال شكافتن و فرو افتادن است. شیپور زنان لشكر دشمن كه در حال دمیدن در شیپورند دیده می شوند. سرهای فراوان بر خاك افتاده است با چشمهای از وحشت دریده، یكی از كفار كه فرق شكافته یار خود را دیده و حال گریز و پشت كردن به حضرت عباس علیه السلام است و در همین حال یكی از آنان از پشت سر به آن حضرت یورش برده و چیزی نمانده است كه شمشیر فرود آید و سپر و خود و زره را بشكافد و او را بكشد، گویی دم آخر او تصویر شده است.

آخرین قسمت در سمت چپ، سرداری دیده می شود سوار بر اسب با لباس بلند و ریش سفید و لشكریان او به دنبالش روانند و به نظر می رسد حر ریاحی باشد با سمنان بن انس یا عمر سعد كه برای مقابله با حسین علیه السلام عازم میدان است. سوار چتری افراشته بر بالای سردارد و همراهان او با ساز و برگ مرتب در حال حركتند.

در حد فاصل هلال فوقانی ایوان كه تابلو پرشكوهی از روز رستاخیز و حوادث كربلاست اشعاری بر زمینة كاشیهای بسیار خوش رنگ و مشكی نقش شده است.

كافر دلان كه سبط نبی را زكین كشند    دعوی دین كنند و خداوند دین كشند

بگذشته از حسین كه محبوب عالمی است   گویی به خصم خصم تو را گر چنین كشند

این حیرتم كشد كه سلیمان عهد را

این دیو سیرتان بی تاج و نگین كشند

قرآن كنند حفظ و به طه كشند تیغ

یس كنند حرز و امام مبین كشند

نمونه ای كه در زیر آورده شده است یك نمونه از طرحهای كاشی استفاده شده در سقاخانه های مختلف ایران می باشد:

سقاخانه بقعة آقا سید حسین، نزدیك بقعة درفشكالی محلة لنگرود: در سقاخانه غربی است و بر بدنة دیوار شرقی از داغخل، چهار مجلس كاشی كاری است كه رقم سازندة كاشیها و موضوع مجالس بر آنها نوشته شده است. مجالسی كه بر كاشیها نقش شده، شامل چهار مجلس است كه در دو ردیف بر دیوار چسبانیده شده اند. بر مجلس سمت راست ردیف بالا این عبارات خوانده می شود:

قتلگاه و نعش شهدا، آمدن شیر بر سر بالین كشته ها، حضرت سیدالشهدا بر سر نعش علی اكبر، عرب شتر سوار، قاصد مدینه، (بانی خیر حاجی علی آشپز).

بر روی كاشی دیگر این عبارات نوشته شده است: هوالله (رقم عبدالله سنه 1220).

بر مجلس سمت چپ ردیف بالا این عبارات نوشته شده است:

ماه بنی هاشم، ابوالفضل العباس، خیمه گاه حسین، امام زین العابدین بر مجالس پایین برای عبارات خوانده می شود:

رفتن سلطان قیس به شكار (عمل استاد آقائی)، شمایل سیدالشهدا و درویش كابلی (عمل استاد آقائی نقاش). از دیگر نمونه های كاشی كاری مربوط به عاشورا، بقعة آقا سید ابراهیم بن موسی الكاظم علیه السلام در محلة بدیع الله شهر رشت است كه طاقی است به طول 38/6 و عرض 55/3 متر، صندوقی آهنین بر مرقد است كه ضریحی میله ای آهنین دارد. ازارة داخل اتاق تا 72 سانتیمتر كاشی كاری و باقی سفیدكاری است. در گیلوئی اشعار هفت بند محتشم «مرغ هوا و ماهی دریا كباب شد» بر كاشی نوشته شده است.

ادامه دارد

 



نوع مطلب : عمومی 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
buy cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 11:46 ب.ظ

Kudos. I like it!
cialis 20 mg effectiveness buy cialis cheap 10 mg cialis coupons printable comprar cialis navarr click here to buy cialis generic cialis levitra cialis 5 effetti collaterali cialis sale online cialis generico lilly tadalafil 5mg
buy cialis medication
پنجشنبه 15 آذر 1397 04:18 ق.ظ

Nicely put. Regards.
buy original cialis cialis 100 mg 30 tablet cost of cialis per pill cialis professional yohimbe side effects of cialis cialis 5 mg para diabeticos cost of cialis per pill acquistare cialis internet cialis prezzo in linea basso walgreens price for cialis
buy tadalafil online
چهارشنبه 14 آذر 1397 10:44 ق.ظ

You actually said it really well.
weblink price cialis tarif cialis france side effects for cialis generic low dose cialis viagra vs cialis vs levitra cialis 20mg preis cf tadalafil generic generic for cialis only now cialis 20 mg cialis generika
Buy cialis online
سه شنبه 13 آذر 1397 11:17 ب.ظ

Amazing plenty of useful data!
generic cialis 20mg uk we like it cialis price cialis pills buy name brand cialis on line cialis generique 5 mg cialis 50 mg soft tab rx cialis para comprar estudios de cialis genricos buy cialis cheap 10 mg get cheap cialis
Online cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 12:20 ب.ظ

Amazing content. Many thanks!
buy cialis cheap 10 mg cialis side effects dangers prix cialis once a da cialis kaufen wo cialis 5mg buying cialis overnight tadalafilo cialis tablets australia cialis rckenschmerzen usa cialis online
buy generic cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 12:47 ق.ظ

Factor well utilized..
cialis professional yohimbe cialis professional yohimbe recommended site cialis kanada buy cialis generic cialis pill online india cialis 100mg cost buy cialis online cheapest only now cialis 20 mg dose size of cialis cialis pills in singapore
Cialis 20 mg
دوشنبه 12 آذر 1397 11:47 ق.ظ

Many thanks, Terrific stuff!
achat cialis en suisse cialis canada buy cialis online cheapest cialis per paypa 5 mg cialis coupon printable cialis daily reviews cialis 30 day trial coupon cialis online napol does cialis cause gout cialis super acti
buy cialis uk
دوشنبه 12 آذر 1397 12:24 ق.ظ

With thanks, Helpful information!
cialis generico postepay achat cialis en suisse buy cheap cialis in uk cialis lowest price click here cialis daily uk cialis canada on line canadian drugs generic cialis if a woman takes a mans cialis cost of cialis cvs how to purchase cialis on line
Cialis online
یکشنبه 11 آذر 1397 11:15 ق.ظ

Seriously loads of awesome knowledge.
calis cialis therapie cialis dosage cialis purchasing buy online cialis 5mg cialis wir preise walgreens price for cialis buy cheap cialis in uk we choice cialis uk cialis generico milano
buy cialis germany
یکشنبه 11 آذر 1397 12:23 ق.ظ

You actually said this wonderfully.
cialis per paypa viagra or cialis cialis 10mg prix pharmaci cilas generic cialis pro cialis australian price best generic drugs cialis import cialis link for you cialis price price cialis best
Online cialis
شنبه 10 آذر 1397 11:09 ق.ظ

You actually suggested that fantastically.
generic cialis pro preis cialis 20mg schweiz opinioni cialis generico wow look it cialis mexico canadian cialis free generic cialis cialis 100 mg 30 tablet chinese cialis 50 mg cialis super acti cialis for sale in europa
Buy cialis
جمعه 9 آذر 1397 11:52 ب.ظ

You made your position very effectively.!
cialis 20 mg best price cialis sans ordonnance cialis pas cher paris brand cialis nl cialis e hiv we like it safe cheap cialis fast cialis online best generic drugs cialis comprar cialis navarr cialis online
buy cialis online us pharmacy
جمعه 9 آذر 1397 12:15 ب.ظ

Thank you. I enjoy it.
achat cialis en itali weblink price cialis generic cialis pill online venta de cialis canada cialis in sconto cialis dosage sialis cialis efficacit acheter du cialis a geneve the best site cialis tablets
buy cheap cialis on line
جمعه 9 آذر 1397 12:48 ق.ظ

Nicely put. Kudos.
cialis sans ordonnance cost of cialis cvs preis cialis 20mg schweiz cialis 30 day trial coupon we use it cialis online store cialis coupons printable acquisto online cialis cialis flussig price cialis per pill acquistare cialis internet
buy cialis with no prescription
پنجشنبه 8 آذر 1397 01:27 ب.ظ

This is nicely put. .
generico cialis mexico viagra cialis levitra get cheap cialis look here cialis cheap canada best generic drugs cialis 5 mg cialis pharmacie en ligne cuanto cuesta cialis yaho cialis dosage buy cialis online cheapest generic cialis
Generic cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 01:04 ق.ظ

Many thanks, A good amount of information.

cialis 5mg prix cialis online deutschland cialis en mexico precio buy generic cialis cialis generico lilly cialis 5 mg buy india cialis 100mg cost where to buy cialis in ontario cialis flussig cialis professional from usa
Cialis generic
چهارشنبه 7 آذر 1397 12:43 ب.ظ

You actually said this superbly.
cialis daily dose generic import cialis we use it cialis online store cialis dose 30mg cialis 30 day sample generic cialis pill online when can i take another cialis cialis canada cost of cialis per pill buying cialis on internet
Cialis 20 mg
چهارشنبه 7 آذر 1397 12:40 ق.ظ

Nicely put, With thanks.
low cost cialis 20mg cialis online cialis australian price generic cialis soft gels buy cialis online cheapest rx cialis para comprar cialis online nederland cialis official site buying brand cialis online cialis baratos compran uk
buy levitra generic
پنجشنبه 19 مهر 1397 01:12 ق.ظ

Thanks! An abundance of material!

buy levitra 20 mg levitra buy levitra generic levitra buy levitra generic cheap 20mg levitra vardenafil levitra 20mg levitra prices levitra
Buy cialis
سه شنبه 10 مهر 1397 01:06 ق.ظ

Wow plenty of superb advice!
cialis 100 mg 30 tablet cialis wir preise cialis for bph cialis pills where cheapest cialis buying brand cialis online fast cialis online cialis official site cialis generico online calis
http://buycialisky.com/
شنبه 7 مهر 1397 07:39 ب.ظ

Fine stuff. Kudos.
cialis super acti viagra vs cialis vs levitra comprar cialis navarr cialis 20mg prix en pharmacie cialis 5 mg scheda tecnica cialis arginine interactio cialis 20mg prix en pharmacie cialis preise schweiz cialis alternative costo in farmacia cialis
canada medications buy
شنبه 31 شهریور 1397 02:29 ب.ظ

Wow tons of superb advice.
canada medication list canadian pharmaceuticals nafta order canadian prescriptions online canada medications information cialis canadian pharmacy canadian medications pharmacy canadian pharmacy king canada medications buy pharmacy is trust pharmacy in canada legitimate
http://viagravonline.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 03:30 ب.ظ

You actually mentioned this adequately!
trusted tabled cialis softabs does cialis cause gout cialis qualitat try it no rx cialis cialis 100 mg 30 tablet where to buy cialis in ontario how to buy cialis online usa generic cialis at the pharmacy cialis purchasing cialis herbs
cialisvbuy.com
پنجشنبه 15 شهریور 1397 12:04 ق.ظ

With thanks. An abundance of posts.

cialis baratos compran uk cialis cipla best buy cialis patent expiration cialis 20mg prix en pharmacie precios cialis peru cialis generique generic cialis cialis uk prices for cialis 50mg warnings for cialis
Buy viagra
سه شنبه 13 شهریور 1397 01:33 ق.ظ

Nicely put. Thanks a lot!
buy a viagra online buy generic viagra usa prescription viagra uk canadian pharmacy purchase viagra online can i buy viagra over the counter how to buy viagra without a prescription viagra online rx buy female viagra uk order online viagra
Cialis online
دوشنبه 12 شهریور 1397 06:01 ب.ظ

Whoa a good deal of great tips.
cialis for sale in europa cialis generic availability cialis official site cialis canadian drugs cialis with 2 days delivery brand cialis generic il cialis quanto costa buying brand cialis online no prescription cialis cheap generic cialis soft gels
http://cialisonla.com/
یکشنبه 11 شهریور 1397 11:28 ب.ظ

You suggested it superbly.
we recommend cheapest cialis cialis generique 5 mg side effects of cialis when can i take another cialis buy brand cialis cheap canadian discount cialis cialis 5 mg effetti collateral generic cialis pill online price cialis wal mart pharmacy cialis prezzo di mercato
http://cialisyoues.com/
یکشنبه 11 شهریور 1397 10:43 ق.ظ

You said it nicely.!
cialis official site click here to buy cialis costo in farmacia cialis buy cialis online legal cialis coupon buy cialis uk no prescription when will generic cialis be available cialis sale online cialis online nederland where to buy cialis in ontario
cialisonla.com
یکشنبه 21 مرداد 1397 07:41 ب.ظ

Superb advice. Regards!
40 mg cialis what if i take comprar cialis 10 espa241a generic low dose cialis estudios de cialis genricos how do cialis pills work achat cialis en suisse cialis for sale cialis soft tabs for sale buying cialis overnight callus
Cialis generic
دوشنبه 7 خرداد 1397 12:43 ق.ظ

Terrific info, Many thanks.
safe dosage for cialis cialis mit grapefruitsaft cialis alternative 5 mg cialis coupon printable cialis free trial il cialis quanto costa legalidad de comprar cialis cialis mit grapefruitsaft opinioni cialis generico canadian drugs generic cialis
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30